Burun Tümörü Ameliyatları

Burun ve sinüs tümörleri nedir?

Burun ve sinüs tümörleri (nazal ve paranazal sinüs tümörleri), burun boşluğunda ya da burnu çevreleyen sinüslerde gelişen iyi veya kötü huylu kitlelerdir. Seyrek görülürler ve ilk belirtileri çoğu zaman sinüzit ya da alerjiye benzer; bu yüzden tanı gecikebilir.

Burun ve sinüslerin en sık iyi huylu tümörü inverted papillom, en sık kötü huylu tümörü ise yassı hücreli (skuamöz hücreli) kanserdir. Kesin ayrım ancak biyopsiyle yapılır.

Hangi belirtiler ciddiye alınmalı?

Özellikle tek taraflı olan ve tedaviye rağmen geçmeyen burun şikâyetleri bir kulak burun boğaz hekimi tarafından endoskopla incelenmelidir.

• Tek tarafta geçmeyen burun tıkanıklığı
• Tekrarlayan ya da kanlı burun akıntısı, burun kanaması
• Yüzde ağrı, basınç ya da uyuşukluk
• Koku kaybı
• Gözde yaşarma, çift görme, göz küresinin öne itilmesi
• Damakta şişlik, dişlerde sallanma, ağzı açmakta güçlük
• Tek taraflı işitme azlığı ya da kulakta dolgunluk

Bu belirtilerin çoğu iyi huylu nedenlere bağlıdır; ancak birkaç haftayı aşan ve tek taraflı seyreden şikâyetlerde muayene ertelenmemelidir.

Risk faktörleri

Burun tümörlerinin kesin nedeni bilinmez; bazı maruziyetler riski artırır:

• Ahşap ve deri tozu (mobilya, marangozluk, deri işleme)
• Tütün dumanı
• Formaldehit, yapıştırıcılar ve bazı çözücüler gibi kimyasallar

Bu ortamlarda çalışanlar için uygun koruyucu ekipman kullanmak riski azaltmaya yardımcı olur.

Tanı nasıl konur?

Tanı, ayrıntılı muayene ile başlar ve birkaç adımda netleşir.

1. Endoskopik burun muayenesi: burun boşluğu ve sinüs ağızları kamerayla incelenir; kitlenin yeri ve görünümü değerlendirilir.
2. Görüntüleme: bilgisayarlı tomografi kemik yapıları, MR ise yumuşak dokuları ve tümörün göz ya da kafa tabanıyla ilişkisini gösterir; çoğu hastada ikisi birlikte istenir.
3. Biyopsi: kitleden küçük bir doku örneği alınır; tümörün türünü patoloji incelemesi belirler.

Tedavi nasıl planlanır?

Burun ve sinüs tümörlerinin ana tedavisi tümörün mümkün olduğunca tamamen cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Kötü huylu tümörlerde tümörün türüne ve evresine göre ameliyat öncesinde ya da sonrasında radyoterapi, bazı durumlarda kemoterapi eklenir. Tedavi kararı, gerektiğinde radyasyon ve tıbbi onkoloji ile birlikte verilir.

• Endoskopik cerrahi: tümör sınırlıysa burun içinden kamera ve ince aletlerle, yüzde kesi yapılmadan çıkarılır. İyileşme ve taburculuk süresi daha kısadır.
• Kombine ya da açık cerrahi: yaygın tümörlerde endoskopik yaklaşım dışarıdan bir kesiyle birleştirilir. Tümör göze ya da kafa tabanına uzanıyorsa ameliyat göz ve beyin cerrahlarıyla birlikte planlanabilir.
• Boyun diseksiyonu: kanser boyundaki lenf bezlerine yayılmışsa bu bezler de çıkarılır.

İnverted papillom gibi iyi huylu tümörlerin bir kısmında kanserleşme ihtimali bulunduğu için tanı konduğunda tamamen çıkarılmaları önerilir.

Ameliyattan sonra süreç

Endoskopik ameliyattan sonra genellikle kısa bir hastane yatışı yeterlidir; burun içi kabuklanma kontrollerde temizlenir ve burun yıkamaları önerilir. Yaygın tümörlerde iyileşme daha uzun sürer ve tümörün yerine göre ek rekonstrüksiyon gerekebilir.

Burun ve sinüs tümörlerinde tedavi sonrası düzenli endoskopik muayene ve görüntülemeyle takip yapılır; bu, olası bir nüksü erken yakalamanın en önemli yoludur.

Burun kanseri tedavi edilebilir mi?

Burun ve sinüs kanserlerinin sonucu tümörün türüne, evresine ve tedaviye ne kadar erken başlandığına bağlıdır. Erken evrede yakalanan pek çok kötü huylu burun tümörü tedavi edilebilir; tümör ne kadar uzun süre fark edilmezse büyüme ve yayılma olasılığı o kadar artar. İyi huylu burun tümörleri ise genellikle yaşamı tehdit etmez, ancak büyüyerek çevre yapılara baskı yapabilir.

Riskler

Riskler tümörün yerine ve yaygınlığına göre değişir ve ameliyattan önce ayrıntılı olarak konuşulur.

• Kanama ve enfeksiyon
• Burun içinde kabuklanma, kuruluk ve koku almada azalma
• Göz ve kafa tabanına komşu tümörlerde gözyaşı kanalı, göz çevresi ya da beyin omurilik sıvısı sızıntısıyla ilgili sorunlar
• Açık cerrahi gereken yaygın tümörlerde yüzde iz ya da şekil değişikliği

Prof. Dr. Öner Çelik’le süreç nasıl işler?

Prof. Dr. Öner Çelik, ileri endoskopik sinüs ve kafa tabanı cerrahisi alanında The Ohio State University Wexner Medical Center’da eğitim almıştır (2013).

1. Muayene: Suadiye’deki muayenehanede endoskopik burun muayenesi yapılır.
2. Tetkik: tomografi, MR ve biyopsiyle tümörün türü ve yaygınlığı belirlenir.
3. Tedavi kararı: cerrahi yöntem ve gerekirse ek tedaviler, ilgili uzmanlıklarla birlikte planlanır.
4. Ameliyat ve takip: ameliyat Maltepe Üniversitesi Hastanesi’nde yapılır; düzenli endoskopik takip muayenehanede sürer.

Ayrıntılar muayene ve tedavi süreci sayfasındadır.