Kepçe kulak nedir?
Kepçe kulak, kulak kepçesinin kafaya göre normalden fazla açık durduğu doğuştan bir şekil farklılığıdır. Toplumun yaklaşık yüzde 5’inde görülür ve ailesel olabilir. Kulak işlevini ve işitmeyi etkilemez; sorun görünümle ilgilidir.
Kepçe kulağa yol açan başlıca yapısal nedenler şunlardır:
- Kulak kepçesinin kafaya yapışma açısının artmış olması
- Kulağın üst bölümündeki ana katlantının (antiheliks) gelişmemiş ya da az gelişmiş olması
- Kulak deliğinin çevresindeki çukurun (konka) derin ve büyük olması
Bu nedenler tek başına ya da birlikte bulunabilir; ameliyatın planı hangisinin olduğuna göre yapılır.
Neden ameliyat edilir?
Kepçe kulak, özellikle okul çağındaki çocuklarda alay edilme, özgüven kaybı ve okula uyum sorunlarına yol açabilir. Bu dönemde kulakları nedeniyle alay edilen çocuklarda okuldan soğuma ve özsaygı kaybı gibi sorunlar görülebilir. Bu yüzden ameliyat, uygun yaştaki çocuklarda okula başlamadan önce planlanabilir. Yetişkinlerde de her yaşta yapılabilir.
Kaç yaşında yapılmalı?
Kulak, gelişiminin büyük bölümünü 4–5 yaş civarında tamamlar. Bu nedenle kepçe kulak ameliyatı 5–6 yaşından itibaren, tercihen okula başlamadan önce yapılabilir; 6 yaş bu ameliyat için uygun bir yaş olarak kabul edilir. Ameliyat için üst yaş sınırı yoktur.
Muayene ve planlama
Muayenede kulak kepçesinin açısı, katlantıları, kulak çukurunun derinliği ve iki kulak arasındaki farklar değerlendirilir; fotoğraflar çekilir. Çocuğun ameliyata hazır olup olmadığı ve ailenin beklentileri konuşulur. Tek bir teknik her kulağa uygun değildir; teknik kulağın şekline göre seçilir.
Ameliyat (otoplasti) nasıl yapılır?
Kepçe kulak ameliyatı (otoplasti) çocuklarda genellikle genel anestezi altında, yetişkinlerde sedasyonlu lokal anesteziyle de yapılabilir. Ameliyat kulağın durumuna göre 1–2 saat sürer ve aynı gün eve dönülür.
- Kulağın arka yüzünde, kafaya bakan bölümde kesi yapılır.
- Kulak kıkırdağı kalıcı dikişlerle yeniden şekillendirilir: eksik katlantı oluşturulur (Mustardé tekniği gibi), gerekirse kulak çukuru kafaya doğru yaklaştırılır (konkomastoid dikiş) ya da fazla kıkırdak inceltilir.
- Kesi dikişlerle kapatılır, kulakların üzerine şekli koruyan bir bandaj uygulanır.
Kesi kulağın arkasında kaldığı için çoğunlukla dışarıdan görünmez. Amaç, ameliyat olduğu belli olmayan doğal bir kulak görünümüdür.
İyileşme süreci
| Dönem | Ne beklenir? |
|---|---|
| İlk hafta | Kulak bandajı temiz ve kuru tutulur; kulaklara dokunulmaz, sırt üstü yatılır. Başın üzerinden geçirilmeyen, önden düğmeli giysiler tercih edilir. |
| Yaklaşık 1. hafta | İlk kontrolde bandaj açılır. Çoğu kişi bu dönemde okula ya da işe döner. |
| 2.–3. hafta | Şişlik azalır, yeni şekil belirginleşir. |
| Sonraki haftalar | Gece kullanılan bir saç bandı ile kulak korunur; teneffüs, spor ve beden eğitimi gibi temas riski olan etkinliklerden bir süre uzak durulur. Bir-iki kontrol daha yapılır. |
| 8. hafta | İyileşme büyük ölçüde tamamlanır. |
Ameliyattan önce ve sonra sigara içilmemesi iyileşmeyi destekler.
Riskler nelerdir?
Kepçe kulak ameliyatı sık yapılan bir ameliyattır; yine de her ameliyatta olduğu gibi riskleri vardır ve bunlar ameliyattan önce konuşulur.
- Kanama ve deri altında kan birikmesi (hematom)
- Enfeksiyon
- İki kulak arasında hafif asimetri
- Dikişlerin gevşemesiyle kulağın kısmen eski konumuna dönmesi; nadiren düzeltme gerekebilir
- Kesi yerinde kalın iz
Ateş, ameliyat bölgesinde artan ağrı ya da şişlik, aşırı kanama ya da bandajın kayması gibi durumlarda hekiminize başvurun.
Çoğu hastada sonuç kalıcıdır; iyileşme döneminde talimatlara uyulduğunda kulağın yeni şekli uzun yıllar korunur.
Prof. Dr. Öner Çelik’le süreç nasıl işler?
- Muayene: Suadiye’deki muayenehanede kulaklar değerlendirilir, fotoğraflar çekilir; çocuğun yaşı ve hazır olup olmadığı konuşulur.
- Planlama: kulağın yapısına uygun teknik, riskler ve iyileşme takvimi aileyle birlikte konuşulur.
- Ameliyat: Maltepe Üniversitesi Hastanesi’nde yapılır; aynı gün eve dönülür.
- Kontroller: bandaj ve iyileşme takibi muayenehanede yapılır.
Ayrıntılar muayene ve tedavi süreci sayfasındadır.
Sık sorulanlar
Kepçe kulak ameliyatı kaç yaşında yapılabilir?
Kulak gelişiminin büyük ölçüde tamamlandığı 5–6 yaşından itibaren, tercihen okula başlamadan önce yapılabilir. Ameliyat 1–2 saat sürer, genel anestezi ya da sedasyonlu lokal anestezi altında yapılır ve aynı gün eve dönülür.
Ayrıntılar: Kepçe kulak ameliyatı (otoplasti).
Kepçe kulak ameliyatında iz kalır mı?
Kesi kulağın arka yüzünde kaldığı için iz genellikle dışarıdan görünmez; nadiren kalınlaşabilir.
Ameliyatta kulak kıkırdağı dikişlerle yeniden şekillendirilir. Ameliyattan sonra kulak bandajı uygulanır; ilk kontrol yaklaşık 1 hafta sonradır.
Ayrıntılar: Kepçe kulak ameliyatı (otoplasti).
Kepçe kulak ameliyatından sonra ne zaman okula dönülür?
Çoğu çocuk yaklaşık bir hafta sonra okula döner. Sonraki haftalarda teneffüs, spor ve beden eğitimi gibi kulağa darbe gelebilecek etkinliklerden bir süre uzak durulması önerilir.
Kepçe kulak ameliyatının sonucu kalıcı mı?
Çoğu hastada sonuç kalıcıdır. Kıkırdak kalıcı dikişlerle şekillendirilir; iyileşme döneminde bandaj ve korunma önerilerine uyulması sonucun korunmasına yardımcı olur. Nadiren kulak kısmen eski konumuna dönebilir ve düzeltme gerekebilir.
Bu konudaki yazılar
- Kepçe Kulak Ameliyatı (Otoplasti) Kepçe kulak ameliyatı (otoplasti), kulak kepçesinin kıkırdağının yeniden şekillendirilerek başa daha yakın konuma getirilmesidir. Kulak gelişimi büyük ölçüde…
Kaynaklar
- Schneider AL ve ark. Cosmetic Otoplasty. Facial Plast Surg Clin North Am, 2018. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Her tıbbi işlem kişiye özel değerlendirme gerektirir ve riskler içerebilir. Sonuçlar kişiden kişiye değişir.