HOŞGELDİNİZ ! Prof. Dr. Öner Çelik

Çocuklarda Bademcik Ameliyatı

Bademcikler Ne İşe Yarar? Hangi Durumlarda Alınır?

Bademcikler ağız içi  ve burun arka boşluğunda yerleşen lenfoid dokulardan  oluşur. Halk arasında en çok bilinen bademcik (palatin tonsil)  boğazın arkasına doğru her iki tarafta yer alan bağışıklık sisteminin görünür olan iki lenfoid (bağışıklık)  organıdır. Özellikle lenfositleri içerir. Salgısal bağışıklık ve immünglobulin salınımında rol oynar. Ağız içinde,  dil kökünde, burun arka boşluğunda (adenoid; geniz eti) denen diğer lnfoid dokular da mevcuttur.

Çocuklarda Sık Enfeksiyonlar ve Bademcik Büyümesi İlişkisi

Bademciklerin iltihaplanmasına tonsillit denir. Çocuklarda sık görülen enfeksiyonlardır. Sıklıkla virüs (yaklaşık yarısı) bazen de bakteriyel kaynaklı olabilir. Sıklıkla farenjit ile birlikte görülür. Hastalar ateş, halsizlik, boğaz ağrısı, yutma güçlüğü ve boyun lenf nodları şişliği ile doktora başvurur. Çoğu zaman bu enfeksiyonlarda bademcikler şişmiş, üzerlerlerinde beyaz döküntüler veya beyaz zarımsı görünümü olan bir durumda tespit edilirler.

Akut, Kronik ve Tekrarlayıcı Bademcik İltihabı Nedir?

Akut tonsillit yada akut bademcik iltihabı genellikle 8-10 günde ilaç tedavileri ile düzelen sıklıkla ateş, halsizlik ve boğaz ağrısının eşlik ettiği bir bademcik iltihabı tablosudur. Sıklıkla viral daha az sıklıkla bakteriyel etkenlerle oluşur.

  • Kronik tonsillit: Bir boğaz ağrısının ve bademcik şişliğinin 3 ay veya daha uzun sürmesi birlikte bademciklerin iltihabı, ağız kokusu, iştah azalması ve kalıcı boyun lenf nodlarında şişliğin eşlik ettiği klinik bir tablodur.  Antibiyotik tedavisine cevap vermeyen bu durumlar cerrahi (tonsillektomi) tedaviyi gerektirir. 

  • Tekrarlayıcı tonsillit: Hastaların bir yılda 6-7, son iki yılda 4-5, son üç yılda her yıl 3 kez bademcik iltihabı olmasını tarif eder. Bu durumda da yine ameliyat gereklidir.

Tekrarlayıcı veya Kronik Bademcik İltihabı Çocuklarda Ne Gibi Hastalıklara Sebep Olabilir?

Çocuklarda sıkça görülen kronik bademcik iltihapları genellikle çocukların büyüme ve gelişmesine negatif yönde etki eder. Çocuklar daha iştahsız ve hem bedensel hem zihinsel gelişimleri daha yavaş olur.

 

Akut tekrarlayıcı bakteriyel tonsillit lerde ise etken Beta mikrobudur (A grubu Beta hemolitik streptokok ;GABHS) ve genellikle selim ve kendini sınırlayıcı bir mikroptur ancak potansiyel bazı komplikasyonlara ve yan etkilere yol açabilir:

  1. Süpüratif olmayan komplikasyonları
  • Scarlet ateşi: Bakterinin yaydığı endotoksinlere bağlı ciltte kırmızı döküntüler, ateş, lenfadenopati, yutma güçlüğü, kırmızı tonsiller ve yutağın sarı bir zarımsı film tabaka ile kaplı olması, dilin çileksi görünümü şeklinde bulgu verir
  • Romatizmal ateş: Beta mikrobu ile enfeksiyonda 3-4 hafta sonra gelişebilir. Bakteri için üretilmiş antikorların kalp kapakçıkları ile çapraz reaksiyon vermesi ile ortaya çıkar. Kalp kası, kalp zarı ve kapakçık iltihabı oluşur.
  • Glomerülonefrit: Tipik olarak akut nefritik sendrom olarak 1-2 hafta sonra ortaya çıkar. Böbreklere zarar veren antikorlar yüzünden oluşur.
  • PANDAS sendromu: Çocuklarda ciddi obsesif kompulsif bozuklukların ve tiklerin oluşmasıdır.bu hastalıkta ise beyindeki bir takım nöronlara karşı oto antikorlar oluşur.

Süpüratif Komplikasyonlar

  • Peritonsiller apse
  • Yutak arkasında apse
  • Boyunda lenfadenit veya apse

Bademcik İltihabı Tanısı Nasıl Konulur?

  1. Muayene: tam bir kulak burun boğaz muayenesi gerektirir. Bazen hasta yakınması olmadığı için kulak iltihabı da saptanır. Boyun muayenesinde boyundaki şişlikler tespit edilebilir.
  2. Kan testleri: basit bir tam kan sayımı bize hastalığın viral yada bakteriyel olduğunu gösterebilir
  3. Boğaz kültürü: GABHS denen Beta mikrobunun saptanması açısından önemlidir.

Bademcik İltihabı Nasıl Tedavi Edilir?

  • Tonsillit eğer akut dönemde saptanır ve viral bir enfeksiyon ise parasetamol veya NSAİD lar ile tedavi edilebilir.
  • Eğer üç günü geçen bir ateş ve diğer bakteriyel enfeksiyon lehine bulgular var ise kültür yapılarak ya da yapılmaksızın bir takım antibiyotikler başlanabilir. Ateş düşürücü ve ağrı kesiciler Destekleyici yöntemler (bol su içmek, istirahat etmek, yumuşak gıdalar tüketmek)
  • Kronik ve/veya tekrarlayıcı tonsillitlerde ise cerrahi tedavi düşünülmelidir.

Bademcik Ameliyatı Ne Zaman Gereklidir?

  • Tekrarlayıcı tonsillit atakları
  • Tekrarlayıcı ataklarla birlikte kalp hastalığı veya böbrek yetmezliği veya eklem iltihabı (artrit) yan etkilerinin oluşması
  • Kronik tonsillit
  • Peritonsiller apse (bademcikleri etrafında apse oluşması özellikle tekrarlayıcı akut tonillit ataklarında)
  • Yüksek sesli horlama (tıkanıklık bulgusu)
  • Uyku apne hastalığı
  • Yutma ve konuşma güçlüğü sağlayan aşırı bademcik büyüklükleri
  • Bademcik ve genizeti büyüklüğü ile birlikte diş ve yüz gelişiminde bir takım anomaliler gelişmesi
  • Tek taraflı ya da asimetrik bademcik büyümesi (tümör şüphesi)

Ameliyat Öncesi ve Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Ameliyat öncesi: Ameliyattan önce doktorun ameliyat için yeterince sağlıklı olduğunuzdan emin olmak için rutin bir kontrol yapacaktır. Ayrıca kan testleri de istenecektir. Ameliyat öncesi bazı ağrı kesiciler, kan sulandırıxılar ve kanın pıhtılaşmasını engelleyici ya da sulandırıcı gıdaları almamanız önerilecektir. Bunların listesi size önceden verilecektir. Ameliyat saatinden 6 saat öncesine kadar hastaya bir şey yenilip içilmemelidir.

 

Ameliyat esnasında: ameliyat genel anestezi altında yapılacaktır. Bu yüzden öncesinde hastayı anestezi uzmanı konsülte edecektir. Yaklaşık 30 dakika sürecek bir operasyondur.

 

Ameliyat sonrası: Bademcik ameliyatından sonra tıbbi ekibiniz sizi bir iyileşme alanına transfer edecektir. Orada, sağlayıcınız hayati belirtilerinizi (kan basıncı, kalp atış hızı ve kan oksijen seviyeleri) kontrol edecek ve ameliyat sonrası herhangi bir komplikasyon olmadığından emin olacaktır. Bu derleme esnasında çocukların anneleri uygun olarak giydirilerek çocuk hastaların yanına alınabilir. 

Bademcik ameliyatı genellikle ayakta tedavi prosedürüdür. Bu, aynı gün eve gidebileceğiniz anlamına gelir. Komplikasyonlar nadirdir, ancak ortaya çıkarsa, doktorunuz ilerlemenizi izlemek için sizi bir gece hastanede tutabilir.

Genel Anestezi ile Bademcik Ameliyatı Güvenli mi?

Genel anestezi tüm ameliyatlarda en güvenli yoldur. Bademcik ameliyatı için ise en güvenli yoldur. Anestezi doktoru ile konsültasyonunuz esnasında aklınıza takılan her türlü soruyu sorabilirsiniz.

Bademcik Ameliyatının Kazançları ve Riskleri Nelerdir?

Bademcik ameliyatı olmak birçok fayda sağlayabilir, bunlar arasında şunlar yer alır:

  • Daha iyi uyku kalitesi.
  • Daha az enfeksiyon.
  • Daha iyi yaşam kalitesi
  • Çocuklarda büyüme ve gelişmenin hızlanması ve iştah artışı

Bademcik Ameliyatının Riskleri

  • Kanama
  • Enfeksiyon
  • Dilde ve yumuşak damakta şişlik(ödem)
  • Anesteziye karşı muhtemel reaksiyon

Çocuklarda Bademcik Alımı Sonrası İyileşme Süreci

Herkes için iyileşme süreci biraz farklı görünse de, bademcik ameliyatı sonrası iyileşme sürecinde neler bekleyebileceğinize dair genel bir zaman çizelgesi şöyledir:

Bademcik ameliyatından bir ila iki gün sonra

  • Boğaz ağrısı. Çocuklarda erişkinlere yok denecek kadar azdır.
  • Hafif ateş.
  • Yorgunluk.
  • Ağız kokusu.
  • Konuşma zorluğu/ses kısıklığı. Çocuklarda çok nadirdir. Erişkinlerde fazladır.
  • Boğazınızda dolgunluk hissi (şişlik nedeniyle).

Bademcik ameliyatından 3 ila 5 gün sonra

Hafif boğaz ağrısı, yorgunluk. Bademcik yüzeyleri beyaz bir zeminle kaplanır

Bademcik ameliyatından 5 ila 10 gün sonra

Boğaz ağrısı daha çok erişkinlerde görülür çocuklarda iyileşme daha hızlıdır.

Kabuklanma. (erişkinlerde)

Ameliyat Sonrası Beslenme Nasıl Olmalı?

Bademcik ameliyatı sonrası iyileşmenin başarılı olması için bol sıvı tüketmek önemlidir. Ayrıca, ion gün  boyunca muhtemelen yumuşak, soğuk yiyecekler yemek gerekecektir. Katı yiyecekler cerrahi bölgeyi tahriş edebilecekleri için sert ve baharatlı yiyeceklerden kaçınmalısınız.

Bademcik ameliyatı sonrası iyileşme sırasında yiyecek ve içecek önerileri şunlardır:

Su, süt, Dondurma, Smoothie, Yoğurt, Puding, Elma püresi, et suyu, Patates püresi, çırpılmış yumurta.

Bademcik Ameliyatıyla İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Kesinlikle etkiler hem uyku kalitesi hem de büyüme olumlu yönde etkilenir.

En iyi süre on gün sonra gitmektir. Evde kalmak hem soğuk algınlığı, hem diğer enfeksiyon risklerini azaltır.

Ameliyat sonrası aşağıdaki durumlar gelişirse doktorunuzu arayın:

  • Şiddetli kanama.
  • Nefes alma zorluğu.
  • Şiddetli ağrı ağrı kesicilerle azalmaması
  • Bulantı ve kusma.
  • Susuz kalma bulguları
  • 38 ve üzeri yüksek ateş ilaçlara rağmen azalmıyor ise

Çocuklarda kesinlikle değildir bu bölgedeki sinir ağının yeterince gelişimini tamamlamamasından kaynaklanır. Erişkinlerde ise normal bir süreç olarak ağrı olur fakat daha güçlü ağrı kesicilerle erişkinlerde daha konforlu olarak bu bir kaç haftalık süreci atlatır.

Birçok kişi bademciklerinin alınmasının bağışıklık sistemleri üzerinde olumsuz bir etkisi olup olmayacağını merak eder. Araştırmalar, bademcik ameliyatının bağışıklığın kesinlikle azalmadığını göstermiştir. Aksine  bazı çalışmalar bunun tam tersinin doğru olduğunu gösteriyor: Bademcik ameliyatı geçiren birçok kişide bağışıklık tepkisi daha iyileşiyor.

Bademcikleriniz alınsa bile boğazınızdaki dokular yine de enfekte olabilir ve ağrıyabilir. Bunun bademciklerinizin olması veya olmaması ile hiçbir alakası yoktur. Yani bademciklerin alınması sık farenjit geçirmenize sebep olmaz.



whatsappdestek rezervasyon