İçeriğe geç

Lazerle Horlama Tedavisi İşe Yarar mı? Horlamada Doğru Yöntem Nasıl Seçilir?

Prof. Dr. Öner Çelik Yayın Güncelleme 3 dk okuma

Gece lambasıyla aydınlanan sakin bir yatak odası

Lazerle horlama tedavisi, yumuşak damak ve küçük dilin lazerle küçültülmesidir; basit horlamada bir seçenek olabilir, ancak uyku apnesinin tedavisinde önerilmez. Hangi yöntemin işe yarayacağını cihazın türü değil, hava yolunun nerede daraldığı belirler. Bu yüzden horlama tedavisi, önce uyku apnesi olup olmadığının ve darlığın yerinin belirlenmesiyle başlar.

“Lazerle horlama tedavisi” en sık aranan yöntemlerden biri. Tek seansta, kısa sürede biten bir çözüm fikri çekici. Ama horlamanın tek bir nedeni yok ve aynı yöntem herkeste aynı sonucu vermiyor. Bu yazıda lazer, radyofrekans ve cerrahinin hangi durumda anlamlı olduğunu anlatıyorum.

Önce şu soru: Basit horlama mı, uyku apnesi mi?

Tedavi seçiminin ilk adımı budur. Basit horlamada uyku sırasında nefes durmaz; sorun çoğunlukla sesin kendisidir. Tıkayıcı uyku apnesinde ise hava yolu uyku boyunca tekrar tekrar tıkanır ve nefes kısa süreli durur.

Uyku apnesinin tanısı yalnızca anketle ya da muayeneyle konmaz; Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi kılavuzu tanı için uyku testini (polisomnografi ya da uygun hastalarda evde uyku testi) önerir. Şu belirtiler uyku apnesini düşündürür:

  • Yanınızdakinin uykuda nefesinizin durduğunu fark etmesi
  • Boğulma hissiyle uyanma
  • Uzun uyumanıza rağmen yorgun uyanma, gündüz uyuklama
  • Sabah baş ağrısı, dikkat ve konsantrasyon güçlüğü

Uyku apnesi atlanarak yalnızca horlama sesine yönelik bir işlem yapılırsa ses azalabilir ama asıl sorun devam eder. Bu yüzden horlama için cerrahi düşünülen herkeste önce uyku apnesinin dışlanması önerilir.

Lazerle horlama tedavisi nedir?

Lazer destekli uvulopalatoplasti (LAUP), yumuşak damak ve küçük dildeki fazla dokunun lazerle kesilip küçültülmesidir. Lokal anestezi altında, ayakta tedavi olarak yapılabilir.

Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi’nin uygulama kılavuzu bu yöntem hakkında iki net sonuca varmıştır:

  • Uyku apnesi dahil uykuda solunum bozukluklarının tedavisinde önerilmez.
  • Basit horlamada klasik yumuşak damak ameliyatına benzer sonuç verebilir. Bu hastalarda işlemden önce uykuda solunum bozukluğu araştırılmalı ve sonrasında düzenli değerlendirme yapılmalıdır.

Yumuşak damak ameliyatlarının yan etkilerini inceleyen sistematik bir derlemede, damak dokusunun çıkarıldığı ameliyatlardan sonra hastaların yaklaşık yarısında yutma güçlüğü, boğazda yabancı cisim hissi ya da ses değişikliği gibi kalıcı yakınmalar bildirilmiştir. Bu yüzden damak dokusunu kalıcı olarak azaltan işlemlerde hasta seçimi özellikle önemlidir.

Radyofrekans uygulaması nedir?

Radyofrekans, yumuşak damağın içine yerleştirilen ince bir uçla dokuyu düşük ısıyla küçülten ve sıkılaştıran bir yöntemdir. Damak yüzeyinden doku çıkarılmaz.

Bu konudaki sistematik bir derleme şu sonuçlara ulaşmıştır:

  • Plaseboyla karşılaştırılan tek randomize çalışmada radyofrekans daha etkili bulunmuştur.
  • Diğer yöntemlere göre ameliyat sonrası ağrı daha azdır; ciddi yan etki bildirilmemiştir.
  • Horlamayı en azından kısa dönemde azaltabilir; ancak çalışmaların çoğu kısa izlemlidir ve uzun dönem etkisi hakkında kesin bir şey söylemek zordur.

Burun eti büyümesinde de aynı teknik kullanılır; bunu burun eti büyümesi ve radyofrekans yazısında anlatmıştım.

Hangi yöntem kime uygun?

Darlığın yeri / durum Düşünülebilecek yaklaşım
Burun tıkanıklığı (eğrilik, burun eti, valv darlığı) Burun cerrahisi; tek başına apneyi tedavi etmez ama horlamayı azaltabilir ve cihaz kullanımını kolaylaştırır
Uzun küçük dil, sarkık yumuşak damak, basit horlama Radyofrekans ya da yumuşak damak cerrahisi
Büyük bademcikler Bademcik ameliyatı
Dil kökünde darlık Dil kökü işlemleri; seçilmiş hastalarda
Orta ya da ağır uyku apnesi Öncelikle pozitif basınçlı solunum cihazı (CPAP); cerrahi seçilmiş hastalarda
Cihazı kullanamayan apne hastası ya da basit horlama Alt çeneyi önde tutan ağız içi aparey

Çoğu hastada darlık birden fazla seviyededir. Yalnızca damağa yapılan bir işlem, burun ya da dil kökü kaynaklı horlamayı çözmez.

Ameliyatsız neler yapılabilir?

Birçok hastada ilk adım ameliyatsız yöntemlerdir:

  • Kilo vermek ve düzenli egzersiz
  • Yatmadan önce alkol ve sakinleştiricilerden kaçınmak
  • Sırt üstü değil yan yatmak
  • Alerji ya da burun tıkanıklığının tedavi edilmesi
  • Ağız içi aparey: Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi, tedavi isteyen basit horlama hastalarında tedavisiz kalmak yerine bu apareylerin kullanılmasını önermektedir.

Horlamanın kaynağı nasıl değerlendirilir?

Burun içi endoskopla incelenir; yumuşak damak, küçük dil, bademcikler, dil kökü ve gırtlak değerlendirilir. Kilo, boyun çevresi ve çene yapısı da hesaba katılır. Uyku apnesinden şüpheleniliyorsa uyku testi istenir.

Bu bilgiler bir araya geldiğinde “lazer mi, radyofrekans mı, ameliyat mı?” sorusunun cevabı kişiye özel olarak verilebilir. Tedavi seçeneklerinin tamamı, iyileşme süreci ve riskler horlama cerrahisi sayfasında anlatılıyor.

Kaynaklar

  1. Littner M ve ark. Practice parameters for the use of laser-assisted uvulopalatoplasty: an update for 2000. Sleep, 2001. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Bäck LJ ve ark. Radiofrequency ablation treatment of soft palate for patients with snoring: a systematic review of effectiveness and adverse effects. Laryngoscope, 2009. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Franklin KA ve ark. Effects and side-effects of surgery for snoring and obstructive sleep apnea – a systematic review. Sleep, 2009. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Kapur VK ve ark. Clinical Practice Guideline for Diagnostic Testing for Adult Obstructive Sleep Apnea. J Clin Sleep Med, 2017. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Ramar K ve ark. Clinical Practice Guideline for the Treatment of Obstructive Sleep Apnea and Snoring with Oral Appliance Therapy: An Update for 2015. J Clin Sleep Med, 2015. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Her tıbbi işlem kişiye özel değerlendirme gerektirir ve riskler içerebilir. Sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Muayene için iletişim

Şikâyetinizi kısaca yazın; muayene günü ve hazırlık için size dönüş yapılır.

Muayene talebi WhatsApp’tan yazın Arayın