İçeriğe geç

Geniz Eti Ameliyatı Nasıl Yapılır? Ameliyat Günü ve İyileşme Rehberi

Prof. Dr. Öner Çelik Yayın Güncelleme 3 dk okuma

Çocuk hasta odasında yatak üzerinde oyuncak ayı ve başucunda su bardağı

Geniz eti ameliyatı (adenoidektomi), genel anestezi altında ağız yoluyla yapılan, yaklaşık 20 dakika süren kısa bir ameliyattır. Ciltte kesi olmaz ve çocuk çoğunlukla aynı gün eve döner. Çoğu çocuk 2–3 gün içinde toparlanır; ilk günlerde hafif boğaz ağrısı, ağız kokusu ve burun akıntısı beklenen durumlardır.

Ameliyat kararı verildikten sonra ailelerin en çok sorduğu sorular hep benzer: “Ameliyat günü ne olacak?”, “Ne zaman yemek yiyebilir?”, “Okula ne zaman döner?”, “Hangi durumda sizi aramalıyız?” Bu yazıda ameliyat öncesinden ilk haftanın sonuna kadar süreci adım adım anlatıyorum.

Geniz eti ameliyatı kimlere yapılır?

Geniz eti alınması, ilaç tedavisine rağmen şikâyetleri süren çocuklarda önerilir. En sık nedenler şunlardır:

  • Sürekli burun tıkanıklığı ve ağızdan nefes alma
  • Horlama ve uykuda nefes durması
  • Orta kulakta uzun süren sıvı birikimi ya da tekrarlayan kulak iltihabı
  • Sık tekrarlayan geniz ve sinüs enfeksiyonları

Belirtilerin nasıl fark edileceğini çocuğumun geniz eti olduğunu nasıl anlarım yazısında ayrıntılı anlatmıştım.

Ameliyat öncesinde neler yapılır?

  1. Muayene: burun ve geniz endoskopla değerlendirilir; bademcikler ve kulaklar da aynı muayenede incelenir.
  2. Kararın netleşmesi: yalnızca geniz eti mi alınacak, bademcikler ya da kulağa tüp takılması da gerekiyor mu, birlikte konuşulur.
  3. Tetkikler ve anestezi değerlendirmesi: kan tahlilleri yapılır, anestezi uzmanı çocuğu değerlendirir.
  4. Sağlık durumu: ameliyattan hemen önceki günlerde ateşli bir hastalık geçiriliyorsa ameliyat genellikle ertelenir.
  5. Açlık: aç kalma süresi ve hastaneye geliş saati size önceden bildirilir.

Çocuğa ameliyatı yaşına uygun, sakin ve dürüst bir dille anlatmak, ameliyat sabahını kolaylaştırır. Sevdiği bir oyuncağı yanında getirmesi de işe yarar.

Ameliyat günü nasıl geçer?

Ameliyat genel anestezi altında yapılır; çocuk uyurken ağız yoluyla burnun arkasındaki geniz eti alınır. Ciltte kesi yoktur, dikiş atılmaz. İşlem yaklaşık 20 dakika sürer.

Uyandıktan sonra çocuk bir süre derlenme odasında izlenir. Çoğu çocuk aynı gün taburcu olur. Bademcikler de alındıysa ya da kulağa tüp takıldıysa süre ve hastanede kalış buna göre değişebilir.

İlk hafta gün gün ne beklenir?

Dönem Ne beklenir?
Ameliyat günü Uyku hâli, hafif boğaz ağrısı. Uyandıktan birkaç saat sonra su ve sıvılarla başlanır.
1.–2. gün Hafif boğaz ağrısı ve ağız kokusu olabilir. Bademcikler alınmadıysa normal beslenmeye geçilir.
2.–3. gün Çoğu çocuk toparlanır, oyuna ve günlük düzenine döner.
3.–7. gün Burun akıntısı ve geçici genizden konuşma görülebilir. Kalabalık ortamlardan ve yorucu aktivitelerden kaçınılır.
1. hafta sonu Kontrol muayenesi. Okula dönüş çoğunlukla bu dönemde mümkündür.

Ağrı için reçete edilen ilaçlar düzenli kullanılır. Bol sıvı tüketimi iyileşmeyi kolaylaştırır.

Hangi durumda hekime ulaşmalısınız?

Geniz eti ameliyatından sonra ciddi kanama seyrektir. Kulak sıvısı nedeniyle yapılan çalışmaların derlendiği bir Cochrane incelemesinde, geniz eti alınan 251 çocuktan birinde kanama bildirilmiştir. Yine de aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden hekiminize ulaşın:

  • Ağızdan ya da burundan taze kan gelmesi, sık yutkunma
  • 38,5 °C üzerinde ve düşmeyen ateş
  • Sıvı içmeyi reddetme, idrar miktarında belirgin azalma
  • Nefes almada güçlük

Ameliyattan sonra ne değişir?

Burun tıkanıklığı ve horlama çoğu çocukta belirgin olarak azalır. Uyku kalitesi düzelen çocuklarda gündüz enerjisi, dikkat ve iştah da olumlu etkilenebilir.

Uykuda nefes durması olan 5–9 yaş arası 464 çocuğun katıldığı randomize bir çalışmada, geniz eti ve bademciklerin birlikte alındığı grupta uyku testi bulguları çocukların yüzde 79’unda normale dönerken, izlenen grupta bu oran yüzde 46 olmuştur. Ameliyat olan çocuklarda davranış, yaşam kalitesi ve belirtilerde de daha fazla düzelme görülmüştür.

Kulak sorunlarında beklenti farklıdır. Orta kulakta sıvı birikmesinde geniz eti alınmasının sıvının sürme olasılığını bir miktar azaltabileceği, ancak işitmeye etkisinin net olmadığı bildirilmektedir. Bu yüzden kulak sorunu olan çocuklarda karar, kulak muayenesi ve işitme testleriyle birlikte verilir.

Kulak tüpü gereken durumlar kulak tüpü ameliyatı yazısında anlatılıyor.

Sık sorulan sorular

Geniz eti alınınca bağışıklık zayıflar mı?

Hayır. Geniz eti, bağışıklık sistemindeki çok sayıdaki lenf dokusundan yalnızca biridir. Alınması bağışıklığı zayıflatmaz; birçok çocukta ameliyattan sonra enfeksiyon sıklığı azalır.

Geniz eti tekrar büyür mü?

Seyrek de olsa geride kalan küçük doku parçaları zamanla büyüyebilir. Bu durum özellikle çok küçük yaşta ameliyat olan çocuklarda ve alerjisi olanlarda görülebilir.

Yetişkinlerde geniz eti olur mu?

Geniz eti yetişkinlikte büyük ölçüde küçülür. Yetişkinde genizde ele gelen bir doku varsa başka nedenler de düşünülerek endoskopla değerlendirilmesi gerekir.

Hastalığın kendisi, tanısı ve tedavi seçenekleri geniz eti alınması sayfasında bir arada anlatılıyor.

Kaynaklar

  1. Marcus CL ve ark. A randomized trial of adenotonsillectomy for childhood sleep apnea. N Engl J Med, 2013. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. MacKeith S ve ark. Adenoidectomy for otitis media with effusion (OME) in children. Cochrane Database Syst Rev, 2023. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Mitchell RB ve ark. Clinical Practice Guideline: Tonsillectomy in Children (Update). Otolaryngol Head Neck Surg, 2019. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Her tıbbi işlem kişiye özel değerlendirme gerektirir ve riskler içerebilir. Sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Muayene için iletişim

Şikâyetinizi kısaca yazın; muayene günü ve hazırlık için size dönüş yapılır.

Muayene talebi WhatsApp’tan yazın Arayın