“Glomus tümörü” adı birbirinden farklı iki hastalık için kullanılır. Birincisi, çoğunlukla parmak ucunda ve tırnak altında görülen, küçük, ağrılı ve iyi huylu bir deri tümörüdür. İkincisi, baş ve boyunda damar ve sinir çevresindeki özel hücrelerden gelişen tümörlerdir (paragangliom); boyunda, kulakta ve kafa tabanında görülür. Belirtileri, tanısı ve tedavisi birbirinden tamamen farklıdır.
Parmaktaki ve tırnak altındaki glomus tümörü
Bu tümör, deri altında vücut ısısının düzenlenmesine yardım eden küçük damar yapılarından (glomus cisimcikleri) gelişir. En sık tırnak yatağında görülür. Genellikle birkaç milimetre büyüklüğündedir ve iyi huyludur.
Belirtileri
- Tek bir noktada keskin, zonklayıcı ağrı
- Soğuğa belirgin hassasiyet; soğuk suyla ağrının artması
- Tırnak altında mavimsi ya da kırmızımsı küçük leke
- Uca hafifçe bastırıldığında ortaya çıkan şiddetli ağrı
Tanı muayene ve gerektiğinde MR ya da ultrasonla konur. Tedavisi tümörün cerrahi olarak çıkarılmasıdır ve bu alan el cerrahisi, plastik cerrahi ve dermatolojinin konusudur.
Baş ve boyundaki glomus tümörleri (paragangliom)
Baş ve boyunda glomus tümörleri, büyük damarların ve bazı sinirlerin çevresindeki özel hücre kümelerinden gelişir. Çoğu iyi huyludur ve yavaş büyür. Bulundukları yere göre adlandırılırlar:
- Glomus karotikum: Boyunda şah damarının ikiye ayrıldığı noktada gelişir. Çene köşesinin altında yavaş büyüyen, ağrısız bir şişlikle fark edilir. Ayrıntılar glomus karotikum tümörü sayfasında anlatılır.
- Glomus timpanikum: Orta kulakta gelişir. Nabızla aynı ritimde duyulan kulak çınlaması (zonklama sesi) ve işitme azlığı en sık belirtilerdir. Muayenede kulak zarının arkasında kırmızımsı bir kitle görülebilir.
- Glomus jugulare: Kafa tabanında, boyundaki büyük toplardamarın girişinde gelişir. Nabızla uyumlu çınlama ve işitme kaybının yanında, büyüdüğünde ses kısıklığı ve yutma güçlüğü gibi sinir belirtileri yapabilir.
- Glomus vagale: Boyunda, ses tellerini de yöneten vagus siniri boyunca gelişir.
Hangi belirtiler muayene gerektirir?
- Tek kulakta, kalp atışıyla aynı ritimde duyulan çınlama
- Tek taraflı işitme azlığı
- Çene köşesinin altında yavaş büyüyen şişlik
- Açıklanamayan ses kısıklığı ya da yutma güçlüğü
Tanı ve tedavi
Kulak ve boyun muayenesinin ardından MR, damar görüntülemeli tomografi ve gerektiğinde işitme testi yapılır. Bazı hastalarda hormon salgılayıp salgılamadığı kan ya da idrar testleriyle araştırılır; bu tümörlerin bir kısmı ailesel olabileceği için genetik değerlendirme de önerilebilir.
Tedavi tümörün yerine, büyüklüğüne, büyüme hızına ve hastanın yaşına göre seçilir. Seçenekler cerrahi, radyoterapi ve yavaş büyüyen küçük tümörlerde düzenli görüntülemeyle izlemdir. Ameliyat öncesinde tümörü besleyen damarların kapatılması (embolizasyon) gündeme gelebilir. Baş-boyun tümörlerinin genel değerlendirmesi baş ve boyun cerrahisi sayfasında anlatılır.
Özetle
- Parmak ve tırnak altındaki glomus tümörü küçük, ağrılı ve iyi huylu bir deri tümörüdür; soğukla ağrı artışı tipiktir.
- Baş ve boyundaki glomus tümörleri (paragangliom) boyunda, orta kulakta ve kafa tabanında görülür.
- Nabızla aynı ritimde duyulan tek taraflı çınlama, kulaktaki glomus tümörlerinin önemli bir belirtisidir.
- Tedavi tümörün türüne ve yerine göre cerrahi, radyoterapi ya da izlemdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Glomus tümörü kanser midir?
Her iki türün de büyük çoğunluğu iyi huyludur. Baş ve boyundaki glomus tümörlerinin küçük bir kısmı yayılım gösterebilir; bu nedenle tedavi sonrası da düzenli takip önerilir.
Kulakta zonklama sesi her zaman glomus tümörü müdür?
Hayır. Nabızla uyumlu çınlamanın damar yapısındaki farklılıklar, yüksek tansiyon ve kulak iltihabı gibi birçok nedeni olabilir. Tek taraflı ve sürekli ise kulak muayenesi ve gerekirse görüntüleme yapılmalıdır.
Glomus tümörü ilaçla geçer mi?
Hayır. Tedavi seçenekleri cerrahi, radyoterapi ya da uygun hastalarda düzenli izlemdir.
Kaynaklar
- Netscher DT ve ark. Subungual glomus tumor. J Hand Surg Am, 2012. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Kim YW ve ark. Current Understanding of Carotid Body Paraganglioma Management. Vasc Specialist Int, 2025. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Her tıbbi işlem kişiye özel değerlendirme gerektirir ve riskler içerebilir. Sonuçlar kişiden kişiye değişir.